Ototoxiciteit bij het RADPLAT-protocol
Onderzoeker(s): drs. L. Zuur en dr. Y.J.W. Simis
Begeleider(s): dr. A.J.M. Balm (NKI/AvL) en
prof.dr.ir. W.A. Dreschler
Doel:
Het onderzoek richt zich primair op het vaststellen van de mate van ototoxiciteit in patiënten met hoofd-hals tumoren, die behandeld worden met een combinatie van bestraling en Cis-platinum volgens het RADPLAT-protocol. Onderdelen van het onderzoek betreffen de dosis-effect relatie en de herstelcurve na afloop van de behandeling. Daarnaast zal onderzocht worden of m.b.v. Otoakoestische Emissies (OAE) de nauwkeurigheid van gehooronderzoek kan worden verbeterd, de ototoxiciteit eerder kan worden vastgesteld en de belasting van de patiënt kan worden verminderd.
Methode:
Het onderzoek bestaat uit de volgende delen:
Retrospectieve analyse van ototoxiciteit bij patiënten die zijn behandeld volgens het RADPLAT-protocol. Het betreft een groep van 75 patiënten, die in zes verschillende ziekenhuizen zijn behandeld en waarvan een serie van vijf gehoortesten beschikbaar is. De analyse betreft specifieke patronen volgens welke de schade ontstaat.
Bij dezelfde groep zullen de dosis-effect relaties worden onderzocht, zo mogelijk uitgesplitst naar de effecten van Cis-platinum en van radiatie.
Vanuit de literatuur kan onvoldoende worden afgeleid of gehooronderzoek m.b.v. OAE kan worden ingezet om enerzijds de gevoeligheid van de controle op ototoxiciteit te verhogen en anderzijds de belasting van het audiologisch onderzoek bij de patiënt te verminderen. Wij willen bij patiënten-groepen in het AMC nagaan wat de beste vorm is om OAE-onderzoek te includeren in het audiologische controleprotocol. Vooral zal aandacht worden besteed aan de gevoeligheid, de nauwkeurigheid en de reproduceerbaarheid van verschillende soorten OAE-metingen.
In een nieuwe groep van 250 patiënten die volgens het RADPLAT-protocol worden behandeld wordt de Cis-platinum gerandomiseerd intra-arterieel en intraveneus toegediend. De groep wordt geïncludeerd in vijf deelnemende ziekenhuizen. Bij een deel van de patiënten zal de gekozen vorm van OAE worden uitgevoerd naast conventionele audiometrie.
Een derde groep patiënten krijgt een lagere dosis Cis-platinum toegediend, maar volgens een frequenter toedieningsschema. De effecten van deze alternatieve toediening zullen met toonaudiometrie en met OAE-metingen worden geëvalueerd.
Resultaten:
De resultaten in de groep van 146 patiënten geven een duidelijk beeld van de schade door ototoxiciteit ten gevolge van de gecombineerde behandeling met Cis platinum en radiotherapie. Na behandeling komt 23% van de oren in aanmerking voor een hoortoestel. Ook treed bij ongeveer een kwart van de patiënten een geleidingsverlies op, mogelijk ten gevolge van de bestraling. Er is een formule opgesteld waarmee de te verwachten gehoorschade redelijk kan worden voorspeld op basis van o.a het uitgangsaudiogram, de leeftijd en het geslacht. De schade is over het algemeen groter bij jonge patiënten met een goed uitgangsaudiogram. Andere aspecten van het onderzoek betreffen de verschillen in schade patronen tussen behandeling met Cis platinum via intra-arteriële en intra-veneuze toediening. Ook is gekeken naar de schade patronen bij mensen met een lage dosering Cis platinum. Bij een deel van de patiënten zijn ook OAE metingen beschikbaar, zodat kan worden onderzocht of de oto akoestische emissies een meerwaarde hebben bij de monitoring van ototoxische schade. De resultaten staan beschreven in het proefschrift van drs. C.L. Zuur.
