Perceptieve slechthorendheid en luidheidperceptie

Onderzoeker(s):    ir. M.F.B. van Beurden
Begeleider(s):        prof.dr.ir. W.A. Dreschler

Achtergrond:
Luidheid is de subjectieve waardering van geluidsintensiteit en is samen met de toonhoogteperceptie één van de belangrijkste eigenschappen, waarop wij geluid waarderen. De waarneming van luidheid is bij perceptief slechthorenden verstoord t.o.v. normaalhorenden. Voor herstel van de normale geluidssensatie zal men hiermee rekening moeten houden. Kennis over de relatie tussen luidheid en signaalkarakteristieken, zoals intensiteit, frequentie, bandbreedte en dynamisch gedrag kan dan mogelijk leiden tot verbeterde strategieën bij hoorrevalidatie.

Doel:
Bij zowel normaal- als slechthorenden wordt onderzocht hoe de luidheidperceptie afhangt van de relatie tussen verschillende signaalkarakteristieken als intensiteit, bandbreedte en dynamisch gedrag.

Methode:
In een eerste experiment is gebruik gemaakt van luidheidsmatching om de invloed van bandbreedte op de luidheidperceptie van dynamische signalen te onderzoeken. In een ander experiment is luidheidsschaling toegepast om de luidheid van korte en lange signalen bij verschillende bandbreedtes te onderzoeken. De resultaten uit de experimenten dragen ook bij aan het fundamentele onderzoek naar de modellering van luidheid. De resultaten geven inzicht in de relevante parameters van een luidheidmodel. De behoefte aan een mathematisch model dat de relatie tussen aangeboden intensiteit en waargenomen luidheid objectief kan weergeven is groot. Aan de hand van een klinische meting van de modelparameters kan dan een uitspraak gedaan worden over het verloop van de luidheid over een gebied van aangeboden intensiteiten, zonder dat dit een uitgebreide meting over het hele gebied vereist.

Resultaten:
- Pulstreinen:
Uit het onderzoek met pulstreinen blijkt dat het verschil in luidheid tussen een continu signaal en een gepulseerd signaal met dezelfde intensiteit afhangt van de bandbreedte van het signaal. Bij breedbandige signalen neemt de luidheid meer toe dan bij smalbandige signalen.
- Tijdsafhankelijke luidheidsommatie in luidheidschaling:
In navolging van Verhey en Kollmeier (Jasa 2002) hebben wij aangetoond dat luidheidsommatie bij korte signalen (25 ms) groter is dan bij lange signalen (400ms). Bovendien hebben wij een aangepast model ontwikkeld dat dit effect ook correct kan beschrijven. Tot voorheen waren er geen modellen die dit effect konden voorspellen.


Vervolg:
Er zullen meer experimenten worden uitgevoerd op het gebied van luidheidsommatie bij korte en lange signalen met als doel het aangepaste model verder te verfijnen.